Η αντλία θερμότητας που χρειάζεστε καθορίζεται από τρία πράγματα, με αυτή τη σειρά: τον τύπο (αέρα-αέρα για θέρμανση και ψύξη χώρων ή αέρα-νερού για καλοριφέρ, ενδοδαπέδια και ζεστό νερό), τη θερμοκρασία νερού που ζητούν τα θερμαντικά σας σώματα και την ισχύ σε kW, που βγαίνει από τις θερμικές απώλειες του σπιτιού και όχι μόνο από τα τετραγωνικά. Αν απαντήσετε σωστά στα δύο πρώτα, το τρίτο γίνεται πολύ πιο εύκολο. Παρακάτω θα βρείτε πώς να το κάνετε βήμα βήμα, τι να ρωτήσετε τον τεχνικό και πού κάνουν λάθος οι περισσότεροι αγοραστές.
Συνοπτικά
- Για διαμέρισμα ή μεμονωμένους χώρους, μια αντλία αέρα-αέρα (δηλαδή ένα κλιματιστικό inverter) δίνει θέρμανση και ψύξη με απλή εγκατάσταση.
- Για σπίτι με κεντρική θέρμανση και καλοριφέρ, η λύση είναι αντλία αέρα-νερού, που συνδέεται στο υπάρχον δίκτυο.
- Η θερμοκρασία νερού που θέλουν τα σώματά σας κρίνει αν σας κάνει αντλία χαμηλής, μέσης ή υψηλής θερμοκρασίας.
- Τα kW δεν βγαίνουν από τα τετραγωνικά: μετράνε μόνωση, κουφώματα, διαρροές αέρα, περιοχή και ύψος χώρων.
- Η υπερμεγέθης αντλία κοστίζει περισσότερο και λειτουργεί χειρότερα, γι’ αυτό ζητήστε υπολογισμό φορτίου πριν αγοράσετε.
Πίνακας περιεχομένων
- Πρώτα ο τύπος: αέρα-αέρα ή αέρα-νερού;
- Η θερμοκρασία νερού που ζητούν τα σώματά σας
- Πόσα kW χρειάζομαι; Γιατί τα τετραγωνικά δεν φτάνουν
- Πώς να βγάλετε μια πρώτη εκτίμηση πριν μιλήσετε με τεχνικό
- Θα δουλέψει με τα καλοριφέρ που ήδη έχω;
- Τι να ελέγξετε πριν την εγκατάσταση
- Η άποψή μας
- Κλιματιστικά inverter για θέρμανση και ψύξη
- Συχνές ερωτήσεις
- Πηγές
Πρώτα ο τύπος: αέρα-αέρα ή αέρα-νερού;
Όλες οι αντλίες θερμότητας κάνουν το ίδιο πράγμα: παίρνουν θερμότητα από τον εξωτερικό αέρα και τη μεταφέρουν μέσα στο σπίτι, καταναλώνοντας ρεύμα κυρίως για τη μεταφορά και όχι για την παραγωγή της θερμότητας. Αν θέλετε να δείτε αναλυτικά τον μηχανισμό, έχουμε γράψει έναν οδηγό για το πώς λειτουργούν οι αντλίες θερμότητας, καθώς και μια σύντομη εξήγηση για τον εναλλάκτη θερμότητας, το εξάρτημα που κάνει τη μεταφορά δυνατή.
Η μεγάλη διαφορά είναι πού παραδίδουν τη θερμότητα:
| Κριτήριο | Αέρα-αέρα (κλιματιστικό inverter) | Αέρα-νερού |
|---|---|---|
| Πώς ζεσταίνει | Φυσάει ζεστό αέρα από εσωτερική μονάδα στον χώρο | Ζεσταίνει νερό που κυκλοφορεί σε καλοριφέρ, ενδοδαπέδια ή fan coil |
| Ψύξη το καλοκαίρι | Ναι, είναι βασική λειτουργία | Σε ορισμένα μοντέλα, κυρίως με ενδοδαπέδια ή fan coil |
| Ζεστό νερό χρήσης | Όχι | Συχνά ναι, με μπόιλερ |
| Ιδανικό για | Διαμερίσματα, μονοκατοικίες ανά χώρο, γραφεία, καταστήματα | Σπίτια με κεντρική θέρμανση που αντικαθιστούν λέβητα πετρελαίου ή αερίου |
| Εγκατάσταση | Γρήγορη, ανά δωμάτιο | Πιο σύνθετη, απαιτεί υδραυλικό και ηλεκτρολόγο |
| Ισχύς | Συνήθως σε BTU ανά μονάδα | Σε kW για όλο το σπίτι |
Αν ζείτε σε διαμέρισμα χωρίς αυτόνομη κεντρική θέρμανση, το πιθανότερο είναι ότι η αντλία θερμότητας που ψάχνετε είναι ένα ή περισσότερα κλιματιστικά inverter. Η τεχνολογία inverter ρυθμίζει τις στροφές του συμπιεστή ανάλογα με τη ζήτηση, κάτι που κάνει τη θέρμανση σταθερή και οικονομική. Αν έχετε καλοριφέρ και λέβητα, η συζήτηση πάει στην αντλία αέρα-νερού. Για όσους ζυγίζουν ακόμα αν θα κρατήσουν κάποιον καυστήρα, μια σύγκριση αντλίας θερμότητας και καυστήρα βοηθά να δείτε τα κριτήρια κόστους και άνεσης δίπλα δίπλα.
Η θερμοκρασία νερού που ζητούν τα σώματά σας
Στις αντλίες αέρα-νερού υπάρχει ένα δεύτερο ερώτημα, που πολλοί το προσπερνούν: πόσο ζεστό νερό χρειάζονται τα θερμαντικά σώματα για να ζεστάνουν το σπίτι; Οι αντλίες θερμότητας αποδίδουν καλύτερα όταν στέλνουν νερό χαμηλότερης θερμοκρασίας, συνήθως 35 έως 50°C, ενώ ένας κλασικός λέβητας δουλεύει πιο ζεστά. Γι’ αυτό οι κατασκευαστές χωρίζουν τα μοντέλα σε τρεις οικογένειες:
| Κατηγορία | Ταιριάζει με | Τυπική περίπτωση σπιτιού |
|---|---|---|
| Χαμηλής θερμοκρασίας | Ενδοδαπέδια θέρμανση, fan coil | Νέα ή ριζικά ανακαινισμένη κατοικία με καλή μόνωση |
| Μέσης θερμοκρασίας | Σύγχρονα πάνελ καλοριφέρ, μεγάλα σώματα | Τα περισσότερα σπίτια με μέτρια μόνωση και επαρκή σώματα |
| Υψηλής θερμοκρασίας | Παλιά σώματα με «φέτες» που χρειάζονται ζεστό νερό | Παλαιότερη κατοικία που κρατά το υπάρχον δίκτυο χωρίς αλλαγές |
Ο απλός κανόνας: όσο πιο χαμηλή θερμοκρασία νερού σας αρκεί, τόσο χαμηλότερο θα είναι το ρεύμα που πληρώνετε. Η αντλία υψηλής θερμοκρασίας είναι η πρακτική λύση όταν δεν θέλετε να αλλάξετε σώματα, και παραμένει μια ενεργειακά αποδοτική επιλογή. Αν όμως σκοπεύετε σε ανακαίνιση, αξίζει να συνδυάσετε την αντλία με μεγαλύτερα σώματα ή μόνωση, ώστε να καταλήξετε σε μοντέλο μέσης θερμοκρασίας.
Πόσα kW χρειάζομαι; Γιατί τα τετραγωνικά δεν φτάνουν
Η πιο συχνή ερώτηση είναι «πόσα kW για 100 τετραγωνικά;». Οι πρόχειροι πίνακες που κυκλοφορούν δίνουν για το ίδιο εμβαδόν τιμές που απέχουν πολύ μεταξύ τους, γιατί δύο σπίτια 100 τ.μ. μπορεί να χάνουν εντελώς διαφορετική θερμότητα. Η σωστή ισχύς είναι αυτή που καλύπτει τις θερμικές απώλειες του σπιτιού την πιο κρύα συνηθισμένη μέρα της περιοχής σας, και αυτό το νούμερο το βγάζει ο υπολογισμός φορτίου, όχι το συμβόλαιο.
Οι παράγοντες που ανεβάζουν ή κατεβάζουν την ισχύ
- Μόνωση τοίχων και οροφής. Ένα αμόνωτο ρετιρέ χάνει πολύ περισσότερη θερμότητα από ένα ενδιάμεσο διαμέρισμα με θερμοπρόσοψη.
- Κουφώματα. Μονά τζάμια και παλιά αλουμίνια χωρίς θερμοδιακοπή ανεβάζουν αισθητά τις απώλειες.
- Διαρροές αέρα. Ο οδηγός του αμερικανικού Υπουργείου Ενέργειας σημειώνει ότι ο υπολογισμός φορτίου πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις διαρροές αέρα και τις απώλειες των αεραγωγών, και προτείνει μέτρηση αεροστεγανότητας (blower door test).
- Κλίμα της περιοχής. Το ίδιο σπίτι στη Φλώρινα θέλει περισσότερη ισχύ απ’ ό,τι στο Ηράκλειο, γιατί η εξωτερική θερμοκρασία σχεδιασμού είναι πολύ χαμηλότερη.
- Ύψος και όγκος χώρων. Σαλόνι με ύψος 3,5 μέτρα ή εσωτερική σκάλα σε μεζονέτα αυξάνουν τον όγκο που ζεσταίνετε.
- Προσανατολισμός. Ένα βόρειο διαμέρισμα χωρίς ήλιο τον χειμώνα χρειάζεται περισσότερη ενέργεια από ένα νότιο.
- Ζεστό νερό χρήσης. Αν η αντλία αέρα-νερού θα ζεσταίνει και μπόιλερ, η ζήτηση αυτή μπαίνει στον υπολογισμό.
Γιατί το μεγαλύτερο δεν είναι το ασφαλέστερο
Πολλοί σκέφτονται «ας πάρω λίγο μεγαλύτερη, για να είμαι σίγουρος». Στην πράξη, η υπερδιαστασιολόγηση οδηγεί σε συχνούς κύκλους λειτουργίας, χαμηλότερη απόδοση και ανεπαρκή αφύγρανση το καλοκαίρι. Επιπλέον, μια μεγαλύτερη μονάδα κοστίζει περισσότερο στην αγορά. Από την άλλη, μια μικρή αντλία δυσκολεύεται να κρατήσει το σπίτι ζεστό τις κρύες μέρες. Το ζητούμενο είναι η σωστή ισχύς, ούτε μικρότερη ούτε «για σιγουριά».
Πώς να βγάλετε μια πρώτη εκτίμηση πριν μιλήσετε με τεχνικό
Δεν χρειάζεται να γίνετε μηχανικός για να πάτε προετοιμασμένοι στη συζήτηση. Ακολουθήστε αυτά τα βήματα:
- Μαζέψτε τα στοιχεία του σπιτιού. Εμβαδόν ανά χώρο, ύψος ταβανιού, έτος κατασκευής, όροφος, αν υπάρχει μόνωση και τι κουφώματα έχετε. Αν έχετε Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης, κρατήστε το: περιέχει πολλά από αυτά.
- Κοιτάξτε τι καταναλώνετε σήμερα. Τα λίτρα πετρελαίου ή τα κυβικά φυσικού αερίου των τελευταίων χειμώνων δείχνουν πόση θερμότητα πραγματικά χρειάζεται το σπίτι σας.
- Τρέξτε ένα εργαλείο υπολογισμού. Το δωρεάν εργαλείο KesT του ΚΑΠΕ υπολογίζει φορτία θέρμανσης και ψύξης και προτείνει μέγεθος αντλίας, χρησιμοποιώντας κλιματικά δεδομένα για την τοποθεσία σας.
- Καταγράψτε τα σώματα. Τύπος (φέτες ή πάνελ), διαστάσεις και πλήθος ανά χώρο. Έτσι ο τεχνικός κρίνει αν σας κάνει μέση ή υψηλή θερμοκρασία.
- Ζητήστε γραπτό υπολογισμό φορτίου. Ένας σοβαρός εγκαταστάτης θα σας δώσει τις απώλειες ανά χώρο και την ισχύ που προκύπτει. Αν κάποιος σας δώσει τιμή μόνο με βάση τα τετραγωνικά, ζητήστε περισσότερα.
Ένα υποθετικό παράδειγμα
Πάρτε δύο σπίτια των 100 τ.μ. στη Θεσσαλονίκη. Το πρώτο είναι διαμέρισμα σε ενδιάμεσο όροφο, με θερμοπρόσοψη και διπλά τζάμια. Το δεύτερο είναι μονοκατοικία της δεκαετίας του ’70, με αμόνωτη ταράτσα και παλιά κουφώματα. Στο χαρτί έχουν τα ίδια τετραγωνικά. Στην πράξη το δεύτερο χάνει πολλαπλάσια θερμότητα από οροφή, τοίχους και χαραμάδες, οπότε θα χρειαστεί σημαντικά μεγαλύτερη αντλία, πιθανότατα υψηλής θερμοκρασίας αν κρατήσει τα παλιά σώματα. Αν ο ιδιοκτήτης μονώσει πρώτα την ταράτσα, η ισχύς που χρειάζεται πέφτει, μαζί με το κόστος αγοράς και τον λογαριασμό ρεύματος.
Θα δουλέψει με τα καλοριφέρ που ήδη έχω;
Ναι, στις περισσότερες περιπτώσεις. Η αντλία αέρα-νερού συνδέεται στο υπάρχον δίκτυο καλοριφέρ, αλλά τα παλιά σώματα με «φέτες» μπορεί να μην αποδίδουν αρκετά με το χαμηλότερης θερμοκρασίας νερό, ειδικά τις πολύ κρύες μέρες. Έχετε τρεις δρόμους:
- Αντλία υψηλής θερμοκρασίας, ώστε να κρατήσετε τα σώματα όπως είναι.
- Αντικατάσταση των πιο αδύναμων σωμάτων με μεγαλύτερα πάνελ, συνήθως στους πιο κρύους χώρους.
- Συμπληρωματική θέρμανση σε συγκεκριμένα δωμάτια, για παράδειγμα ένα κλιματιστικό inverter στο σαλόνι ή ένα ηλεκτρικό θερμαντικό σώμα στο μπάνιο.
Ο υδραυλικός θα ελέγξει επίσης τη διατομή των σωλήνων και την κατάσταση του δικτύου, γιατί η αντλία δουλεύει με μεγαλύτερη ροή νερού από έναν λέβητα.
Τι να ελέγξετε πριν την εγκατάσταση
Μια σωστή αξιολόγηση πριν την αγορά κοιτάζει τη μόνωση, τα θερμαντικά σώματα, τον διαθέσιμο χώρο και την ηλεκτρική παροχή του σπιτιού. Πρακτικά, ρωτήστε:
- Ηλεκτρική παροχή: Είναι μονοφασική ή τριφασική, και αντέχει το μοντέλο που εξετάζετε; Ελέγξτε το στα τεχνικά στοιχεία του κατασκευαστή και με τον ηλεκτρολόγο σας.
- Θέση εξωτερικής μονάδας: Χρειάζεται ελεύθερη ροή αέρα, σταθερή βάση και απόσταση από παράθυρα υπνοδωματίων λόγω θορύβου. Σε πολυκατοικία, ελέγξτε τον κανονισμό.
- Χώρος για εσωτερική μονάδα και μπόιλερ: Ειδικά στα μοντέλα αέρα-νερού, μετρήστε πριν παραγγείλετε.
- Ενεργειακή σήμανση και θόρυβος: Συγκρίνετε την ενεργειακή κλάση στη θερμοκρασία νερού που θα χρησιμοποιήσετε και τα ντεσιμπέλ της εξωτερικής μονάδας.
- Συντήρηση: Ρωτήστε πόσο συχνά χρειάζεται έλεγχο. Για τις μονάδες αέρα-αέρα, έχουμε έτοιμα τα βήματα συντήρησης κλιματιστικού που κρατούν την απόδοση ψηλά.
Αν η αντλία είναι για επιχείρηση
Σε ενοικιαζόμενα δωμάτια, μικρά ξενοδοχεία ή καταστήματα, η λογική είναι ίδια αλλά τα κριτήρια βαραίνουν διαφορετικά. Κάθε δωμάτιο λειτουργεί ανεξάρτητα, οι πελάτες θέλουν γρήγορη απόκριση και ψύξη το καλοκαίρι, και μια βλάβη σε ένα κεντρικό σύστημα αφήνει όλο το κτίριο χωρίς θέρμανση. Γι’ αυτό πολλές επιχειρήσεις προτιμούν μια μονάδα αέρα-αέρα ανά χώρο, ενώ η κεντρική αντλία αέρα-νερού ταιριάζει όταν υπάρχει μεγάλη κατανάλωση ζεστού νερού. Και εδώ, ο υπολογισμός φορτίου ανά χώρο είναι το πρώτο βήμα.
Αν θέλετε μια πιο γενική εικόνα για το τι κερδίζετε με τη μετάβαση, ο οδηγός μας αντλίες θερμότητας: πώς θερμαίνουν το σπίτι εξηγεί τα βασικά.
Η άποψή μας
Στο κατάστημά μας στη Θεσσαλονίκη, η ερώτηση «τι αντλία θερμότητας χρειάζομαι» έρχεται σχεδόν πάντα με ένα νούμερο τετραγωνικών. Εμείς απαντάμε με ερωτήσεις: τι μόνωση έχει το σπίτι, πού είναι, τι σώματα έχει, θέλετε και δροσιά το καλοκαίρι; Από εκεί βγαίνει η σωστή αγορά.
Για τα περισσότερα διαμερίσματα, η πιο άμεση και οικονομική αντλία θερμότητας είναι ένα καλό κλιματιστικό inverter σε σωστό μέγεθος για κάθε χώρο. Θερμαίνει τον χειμώνα, δροσίζει το καλοκαίρι και μπαίνει χωρίς επεμβάσεις στο δίκτυο του σπιτιού. Όταν κάποιος έχει κεντρική θέρμανση και θέλει να αφήσει τον λέβητα, του προτείνουμε να ξεκινήσει από υπολογισμό φορτίου και όχι από τον κατάλογο.
Η εμπειρία μας στις λευκές συσκευές και τον κλιματισμό μάς έχει μάθει ότι η καλύτερη τιμή αξίζει μόνο όταν αγοράζετε το σωστό μηχάνημα. Γι’ αυτό συνδυάζουμε ανταγωνιστικές τιμές με συμβουλή που σας γλιτώνει από μια υπερμεγέθη ή ανεπαρκή μονάδα.
Euragora
Κλιματιστικά inverter για θέρμανση και ψύξη
Αν η απάντηση για το δικό σας σπίτι είναι αντλία αέρα-αέρα, στην κατηγορία κλιματιστικά θα βρείτε μονάδες inverter για κάθε μέγεθος χώρου, με συχνές προσφορές και εκπτώσεις.
Πληρώνετε με αντικαταβολή, PayPal, τραπεζική μεταφορά ή άτοκες δόσεις, και η παράδοση γίνεται σε όλη την Ελλάδα. Αν είστε στη Θεσσαλονίκη, δείτε τα κλιματιστικά στη Θεσσαλονίκη ή περάστε από το κατάστημά μας στη Λεωφόρο Κ. Καραμανλή 35 για να συζητήσουμε το μέγεθος που σας ταιριάζει.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσα kW αντλία θερμότητας θέλει ένα σπίτι 100 τετραγωνικών;
Δεν υπάρχει ένα νούμερο για όλα τα σπίτια των 100 τ.μ. Ένα καλά μονωμένο διαμέρισμα σε ήπιο κλίμα θέλει πολύ λιγότερη ισχύ από μια αμόνωτη μονοκατοικία σε ορεινή περιοχή. Κάντε μια πρώτη εκτίμηση με το εργαλείο του ΚΑΠΕ και ζητήστε γραπτό υπολογισμό φορτίου από τον εγκαταστάτη.
Μπορώ να ζεστάνω όλο το διαμέρισμα με κλιματιστικά inverter;
Ναι, εφόσον κάθε χώρος που θέλετε να ζεστάνετε έχει μονάδα με σωστή ισχύ. Σε διαμερίσματα με λίγους, ανοιχτούς χώρους, δύο ή τρεις μονάδες συνήθως αρκούν. Οι διάδρομοι και τα μπάνια καλύπτονται εύκολα με ένα μικρό θερμαντικό σώμα.
Χρειάζεται να μονώσω πριν βάλω αντλία θερμότητας;
Δεν είναι προϋπόθεση, αλλά αλλάζει το μέγεθος που θα αγοράσετε. Με καλύτερη μόνωση χρειάζεστε μικρότερη αντλία και ίσως χαμηλότερη θερμοκρασία νερού, άρα μικρότερο κόστος αγοράς και λειτουργίας. Αν σκοπεύετε να μονώσετε, κάντε το πρώτα και διαστασιολογήστε μετά.
Μια αντλία θερμότητας κάνει και ψύξη;
Οι αντλίες αέρα-αέρα κάνουν ψύξη ως βασική λειτουργία. Σε ορισμένα μοντέλα αέρα-νερού η λειτουργία αντιστρέφεται για ψύξη, κυρίως όταν το σπίτι έχει ενδοδαπέδια ή fan coil. Με κλασικά καλοριφέρ, η ψύξη δεν είναι πρακτική.
Πόσα χρόνια κρατά μια αντλία θερμότητας;
Η διάρκεια ζωής εξαρτάται κυρίως από τη σωστή διαστασιολόγηση και τη συντήρηση. Μια μονάδα στο σωστό μέγεθος δουλεύει με λιγότερες εκκινήσεις και κουράζει λιγότερο τον συμπιεστή. Καθαρά φίλτρα, ελεύθερη εξωτερική μονάδα και τακτικός έλεγχος από τεχνικό κάνουν τη μεγαλύτερη διαφορά.
Πηγές
- Guide To Sizing & Selecting Air-Source Heat Pumps in Cold Climates, U.S. Department of Energy
- KesT: Υπολογισμός θέρμανσης, ψύξης και αντλίας θερμότητας, ΚΑΠΕ
- Αντλία θερμότητας με καλοριφέρ: γίνεται και τι να προσέξεις, 4green