Συμβουλές εξοικονόμησης ενέργειας στο σπίτι: πρακτικός οδηγός

Η εξοικονόμηση ενέργειας στο σπίτι ξεκινά από τρία σημεία: τη θέρμανση και την ψύξη, τις συσκευές που μένουν συνεχώς στην πρίζα και τις μεγάλες λευκές συσκευές που δουλεύουν κάθε μέρα. Με σωστές ρυθμίσεις, λίγη στεγανοποίηση και έξυπνη χρήση του ψυγείου, του πλυντηρίου και της κουζίνας, ο λογαριασμός μειώνεται αισθητά χωρίς να χάσετε σε άνεση. Όπως σημειώνει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εξοικονόμηση δεν σημαίνει στέρηση, αλλά ορθολογική και αποδοτική χρήση της ενέργειας. Παρακάτω θα βρείτε τις κινήσεις που μετρούν περισσότερο, οργανωμένες ανά χώρο και ανά συσκευή.

Συνοπτικά

• Απλές αλλαγές συμπεριφοράς μπορούν να μειώσουν την οικιακή κατανάλωση κατά 10% έως 15%, χωρίς να θυσιάσετε την άνεσή σας.
• Στη θέρμανση, η στεγανοποίηση πορτών και παραθύρων και ένας θερμοστάτης λίγους βαθμούς χαμηλότερα φέρνουν το μεγαλύτερο όφελος.
• Οι συσκευές σε αναμονή και οι φορτιστές καταναλώνουν ρεύμα ακόμη και όταν μοιάζουν σβηστές: ένα πολύπριζο με διακόπτη λύνει το θέμα.
• Στο ψυγείο, ο πάγος στον καταψύκτη ανεβάζει την κατανάλωση, ενώ στα πλυντήρια το πρόγραμμα eco με πλήρες φορτίο κάνει τη διαφορά.
• Όταν μια συσκευή είναι παλιά και ενεργοβόρα, η αντικατάσταση με ένα αποδοτικό μοντέλο είναι συχνά η πιο κερδοφόρα κίνηση μακροπρόθεσμα.

Πίνακας περιεχομένων

• Ξεκινήστε από τον λογαριασμό: τι καταναλώνει το σπίτι σας
• Θέρμανση: ζεστασιά χωρίς σπατάλη
• Δροσιά το καλοκαίρι με λιγότερο ρεύμα
• Φωτισμός και συσκευές σε αναμονή
• Κουζίνα και ζεστό νερό
• Ψυγείο, καταψύκτης και πλυντήρια
• Ποια κίνηση αποδίδει περισσότερο
• Πότε αξίζει να αλλάξετε συσκευή
• Η άποψή μας για την εξοικονόμηση στο σπίτι
• Συχνές ερωτήσεις
• Πηγές

Ξεκινήστε από τον λογαριασμό: τι καταναλώνει το σπίτι σας

Πριν αλλάξετε συνήθειες, αξίζει να ξέρετε πού πηγαίνει το ρεύμα. Κάθε σπίτι είναι διαφορετικό: σε ένα διαμέρισμα με ηλεκτρική θέρμανση το μεγάλο βάρος πέφτει τον χειμώνα, ενώ σε ένα σπίτι με τέσσερα άτομα το πλυντήριο, ο θερμοσίφωνας και το ψυγείο δουλεύουν σχεδόν ασταμάτητα.

Τρεις πρακτικοί τρόποι για να βγάλετε συμπεράσματα:

1. Συγκρίνετε λογαριασμούς ανά εποχή. Βάλτε δίπλα δίπλα έναν λογαριασμό του χειμώνα, έναν του καλοκαιριού και έναν της άνοιξης. Η διαφορά δείχνει πόσο σας κοστίζει η θέρμανση και η ψύξη.
2. Παρακολουθήστε την κατανάλωση. Η παρακολούθηση με ψηφιακό μετρητή ή μέσω των λογαριασμών βοηθά να εντοπίσετε συσκευές και συνήθειες με υψηλή κατανάλωση.
3. Υπολογίστε το κόστος κάθε συσκευής. Η ΡΑΕ μαζί με τις Ενώσεις Καταναλωτών παρουσίασε το ElectricityCostCalculator.gr, όπου υπολογίζετε ενδεικτικά την κατανάλωση και το κόστος των οικιακών συσκευών.

Τι να περιμένετε ρεαλιστικά; Σύμφωνα με το ελληνικό εγχειρίδιο STEP-IN, απλές αλλαγές συμπεριφοράς μπορούν να μειώσουν την οικιακή κατανάλωση ενέργειας κατά 10% έως 15%, ενώ στην ηλεκτρική ενέργεια το ίδιο εγχειρίδιο αναφέρει εξοικονόμηση 5% έως 15%, δηλαδή περίπου 30 έως 90 ευρώ τον χρόνο. Μεγαλύτερα ποσά έρχονται όταν οι καλές συνήθειες συνδυάζονται με αποδοτικότερο εξοπλισμό.

Θέρμανση: ζεστασιά χωρίς σπατάλη

Η θέρμανση είναι συνήθως το μεγαλύτερο κονδύλι του χειμώνα, οπότε εδώ κάθε σωστή κίνηση αποδίδει. Οι οδηγίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος για τους 23 τρόπους εξοικονόμησης ξεκινούν ακριβώς από αυτό: να μη χάνεται η θερμότητα που ήδη πληρώσατε.

Κρατήστε τη ζέστη μέσα

• Στεγανοποιήστε πόρτες και παράθυρα με μονωτικές ταινίες. Είναι φθηνή λύση και τοποθετείται μέσα σε μια ώρα.
• Απομονώστε τους χώρους που δεν χρησιμοποιείτε. Ένα δωμάτιο ξενώνα ή μια αποθήκη δεν χρειάζεται να ζεσταίνεται κάθε μέρα.
• Κλείνετε τις εσωτερικές πόρτες ώστε η θερμότητα να μένει εκεί που βρίσκεστε.
• Κλείνετε τις κουρτίνες το βράδυ, για να περιορίσετε τις απώλειες από τα τζάμια.
• Αφήστε ελεύθερα τα θερμαντικά σώματα. Καναπέδες, βαριές κουρτίνες ή ρούχα που στεγνώνουν πάνω στα καλοριφέρ εμποδίζουν τη ζέστη να απλωθεί στον χώρο.

Ρυθμίστε σωστά τον θερμοστάτη

Η ΔΕΠΑ προτείνει να χαμηλώνετε τον θερμοστάτη κατά 2 έως 3°C, με ανώτατη θερμοκρασία τους 19 έως 20°C, για εξοικονόμηση έως 15%. Στην πράξη, ένα ζεστό πουλόβερ μέσα στο σπίτι και μια κουβέρτα στον καναπέ κάνουν αυτή τη ρύθμιση εντελώς ανεκτή.

Συντήρηση πριν από τη σεζόν

Ένα σύστημα που δεν έχει συντηρηθεί δουλεύει περισσότερο για το ίδιο αποτέλεσμα. Το Υπουργείο συστήνει τακτική συντήρηση των συστημάτων θέρμανσης και ψύξης. Αν ζεσταίνεστε με κλιματιστικό, καθαρίστε τα φίλτρα στην αρχή του χειμώνα. Αν χρησιμοποιείτε ηλεκτρικό θερμαντικό σώμα, προτιμήστε μοντέλο με θερμοστάτη και χρονοδιακόπτη, ώστε να μη δουλεύει χωρίς λόγο. Στην κατηγορία μας με θερμαντικά σώματα και ηλεκτρικές κουβέρτες θα βρείτε λύσεις για τοπική θέρμανση, όταν χρειάζεται να ζεστάνετε μόνο ένα δωμάτιο.

Δροσιά το καλοκαίρι με λιγότερο ρεύμα

Τους ζεστούς μήνες ο στόχος είναι αντίστροφος: να μη μπαίνει η ζέστη στο σπίτι. Κλείστε τις κουρτίνες και τα παντζούρια στις ώρες που ο ήλιος χτυπά τα παράθυρα και αερίστε το σπίτι νωρίς το πρωί ή αργά το βράδυ, όταν η εξωτερική θερμοκρασία πέφτει.

Για το κλιματιστικό, τρεις κανόνες κάνουν τη μεγαλύτερη διαφορά:

• Μέτρια θερμοκρασία. Δεν χρειάζεται να «παγώσει» ο χώρος. Μια θερμοκρασία λίγους βαθμούς κάτω από την εξωτερική αρκεί για να νιώσετε άνετα, και το μηχάνημα δεν ζορίζεται.
• Κλειστές πόρτες και παράθυρα όσο λειτουργεί, ώστε να ψύχει μόνο τον χώρο που χρειάζεστε.
• Καθαρά φίλτρα. Τα σκονισμένα φίλτρα περιορίζουν τη ροή του αέρα. Δείτε τα βήματα συντήρησης κλιματιστικού που προτείνουμε πριν από κάθε σεζόν.

Αν το κλιματιστικό σας είναι παλιό, η τεχνολογία inverter αξίζει την προσοχή σας: ρυθμίζει τις στροφές του συμπιεστή ανάλογα με την ανάγκη, αντί να ανοιγοκλείνει συνεχώς. Μπορείτε να δείτε αναλυτικά πώς λειτουργεί το κλιματιστικό inverter πριν αποφασίσετε.

Φωτισμός και συσκευές σε αναμονή

LED και φυσικό φως

Η αντικατάσταση των παλιών λαμπτήρων με LED είναι από τις πιο γρήγορες κινήσεις, καθώς το κόστος αποσβένεται γρήγορα. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος προτείνει επίσης να χαμηλώνετε όσο μπορείτε τη φωτεινότητα σε συσκευές με οθόνη, όπως υπολογιστές και τηλεοράσεις. Το εγχειρίδιο STEP-IN προσθέτει πρακτικές λεπτομέρειες: λιγότερους λαμπτήρες και λιγότερες ώρες λειτουργίας στον εξωτερικό φωτισμό, γραφείο κοντά στο παράθυρο και τακτικό καθάρισμα των φωτιστικών, ώστε να αξιοποιείται καλύτερα το φως.

Σε διαδρόμους, σκάλες και αποθήκες, όπου τα φώτα ξεχνιούνται αναμμένα, βοηθά να σκεφτείτε αν σας εξυπηρετούν καλύτερα αισθητήρες κίνησης ή διακόπτες σε κάθε δωμάτιο. Για περισσότερες ιδέες γύρω από τα LED, δείτε τον οδηγό μας για άμεσα κέρδη με LED και σχέδιο εξοικονόμησης.

Το «σβηστό» που καταναλώνει

Πολλές συσκευές δεν σβήνουν ποτέ πραγματικά. Όπως εξηγεί η Natural Resources Canada, μια συσκευή μπορεί να τραβά ρεύμα ακόμη και όταν φαίνεται κλειστή, για να λειτουργούν ρολόγια, χρονοδιακόπτες, οθόνες, δέκτες τηλεχειρισμού ή δικτυακές λειτουργίες. Το ίδιο ισχύει για φορτιστές και εξωτερικά τροφοδοτικά που μένουν στην πρίζα, ακόμη και όταν το κινητό έχει φορτίσει ή έχει αποσυνδεθεί.

Η λύση είναι απλή: ομαδοποιήστε τηλεόραση, αποκωδικοποιητή, ηχείο και κονσόλα σε ένα πολύπριζο ασφαλείας με διακόπτη και κλείστε τα όλα με μία κίνηση πριν πέσετε για ύπνο. Το ίδιο προτείνει και η ΔΕΠΑ. Εξαίρεση κάνουν το ψυγείο, ο καταψύκτης και ο εξοπλισμός που πρέπει να μένει πάντα σε λειτουργία, όπως το router αν το χρειάζεστε συνεχώς.

Κουζίνα και ζεστό νερό

Το μαγείρεμα και το ζεστό νερό είναι καθημερινές ανάγκες, άρα και οι μικρές βελτιώσεις εδώ αθροίζονται γρήγορα μέσα στον μήνα.

Στην κουζίνα:

• Χρησιμοποιήστε χύτρα ταχύτητας για όσπρια, κρέατα και φαγητά που θέλουν πολύ βράσιμο.
• Διαλέξτε σκεύη που ταιριάζουν στο μάτι. Ένα μικρό κατσαρολάκι σε μεγάλο μάτι σπαταλά θερμότητα γύρω γύρω.
• Βάζετε καπάκι στην κατσαρόλα, ώστε το νερό να βράζει πιο γρήγορα.
• Κλείστε τον φούρνο 10 έως 15 λεπτά νωρίτερα, όπως προτείνει το Υπουργείο Περιβάλλοντος, αφήνοντας την εναπομένουσα θερμότητα να ολοκληρώσει το ψήσιμο.
• Για ζεστό νερό, ο βραστήρας είναι κατά τη ΔΕΠΑ ο πιο οικονομικός τρόπος σε σύγκριση με το μάτι της κουζίνας. Βράστε μόνο όση ποσότητα χρειάζεστε.
• Για μικρές μερίδες και ζέσταμα, ο φούρνος μικροκυμάτων δουλεύει σε λίγα λεπτά, αντί να προθερμάνετε ολόκληρο φούρνο. Στην κατηγορία μας με φούρνους μικροκυμάτων θα βρείτε μοντέλα 20 λίτρων για καθημερινή χρήση.

Στο ζεστό νερό:

• Ανάβετε τον ηλεκτρικό θερμοσίφωνα μόνο όσο και όταν τον χρειάζεστε, όχι όλη μέρα.
• Ρυθμίστε τον θερμοστάτη του σε χαμηλότερη θερμοκρασία.
• Αν το σπίτι το επιτρέπει, ο ηλιακός θερμοσίφωνας που προτείνει το Υπουργείο αξιοποιεί τον ήλιο της Ελλάδας για το μεγαλύτερο μέρος της χρονιάς.

Ψυγείο, καταψύκτης και πλυντήρια

Ψυγείο και καταψύκτης

Το ψυγείο είναι η μόνη μεγάλη συσκευή που δουλεύει 24 ώρες το 24ωρο, οπότε η σωστή χρήση του έχει άμεσο αποτέλεσμα:

• Ξεπαγώνετε τακτικά. Σύμφωνα με τη ΔΕΠΑ, μόλις 5 χιλιοστά πάγου στον καταψύκτη μπορούν να αυξήσουν την κατανάλωση έως και 30%.
• Τοποθετήστε το μακριά από πηγές θερμότητας, όπως φούρνο, καλοριφέρ ή παράθυρο με ήλιο, και αφήστε χώρο πίσω του για να αερίζεται.
• Μη βάζετε ζεστά φαγητά μέσα. Αφήστε τα να κρυώσουν πρώτα σε θερμοκρασία δωματίου, μέσα σε λογικό χρόνο για την ασφάλεια των τροφίμων.
• Ανοίγετε την πόρτα λιγότερο και ελέγχετε αν τα λάστιχα κλείνουν σφιχτά.

Αν θέλετε να δείτε πώς σχεδιάζεται ένα αποδοτικό μοντέλο, ο οδηγός μας για το οικολογικό ψυγείο εξηγεί τι κάνει τη διαφορά στην πράξη.

Πλυντήριο ρούχων και πιάτων

Η Εθνική Τράπεζα συνοψίζει τους δύο βασικούς κανόνες: πρόγραμμα eco και πλήρες φορτίο. Τα προγράμματα eco συνήθως διαρκούν περισσότερο, όμως ζεσταίνουν το νερό με πιο αργό και οικονομικό τρόπο. Για ελαφρώς λερωμένα ρούχα, επιλέξτε χαμηλότερη θερμοκρασία πλύσης. Αν το πλυντήριο έχει χρονοδιακόπτη έναρξης, μπορείτε να προγραμματίσετε τη λειτουργία του σε ώρες που σας βολεύουν, χωρίς να το περιμένετε.

Η σωστή χρήση παίζει επίσης ρόλο: υπερφόρτωση, λάθος δοσολογία απορρυπαντικού και βρώμικο φίλτρο μειώνουν την απόδοση. Δείτε τις οδηγίες σωστής λειτουργίας πλυντηρίου ρούχων για να βγάζετε το καλύτερο αποτέλεσμα από κάθε κύκλο.

Ποια κίνηση αποδίδει περισσότερο

Για να βάλετε προτεραιότητες, ο πίνακας συγκεντρώνει τις κινήσεις του οδηγού ανάλογα με το κόστος και την εποχή που αποδίδουν.

Ξεκινήστε από τις κινήσεις μηδενικού κόστους, γιατί αποδίδουν από την πρώτη μέρα. Μετά περάστε στις μικρές αγορές, όπως LED και πολύπριζα, και κρατήστε για το τέλος τις μεγάλες αποφάσεις.

Πότε αξίζει να αλλάξετε συσκευή

Οι καλές συνήθειες έχουν ένα όριο: ένα ψυγείο ή ένα κλιματιστικό πολλών ετών θα καταναλώνει περισσότερο όσο προσεκτικά κι αν το χρησιμοποιείτε. Η αντικατάσταση αξίζει να μπει στη συζήτηση όταν:

• Η συσκευή έχει χαμηλή ενεργειακή κλάση ή έχει ξεθωριάσει η ετικέτα της και δεν ξέρετε καν την κατανάλωσή της.
• Χρειάζεται συχνές επισκευές, με κόστος που πλησιάζει την αξία μιας νέας.
• Το ψυγείο κάνει συνεχώς πάγο ή δεν κρατά σταθερή θερμοκρασία, το κλιματιστικό δεν δροσίζει όπως παλιά ή το πλυντήριο θέλει διπλό κύκλο για καθαρά ρούχα.

Όταν συγκρίνετε μοντέλα, κοιτάξτε την ενεργειακή ετικέτα και την ετήσια κατανάλωση σε kWh, όχι μόνο την τιμή στο ράφι. Μια λίγο ακριβότερη αλλά πιο αποδοτική συσκευή συχνά κοστίζει λιγότερο συνολικά, γιατί η διαφορά επιστρέφει μέσα από τον λογαριασμό χρόνο με τον χρόνο. Ο οδηγός μας τι είναι ενεργειακή απόδοση εξηγεί πώς να διαβάζετε αυτά τα στοιχεία, ενώ για το ψυγείο δείτε το βήμα για τον έλεγχο της ενεργειακής απόδοσης του ψυγείου.

Αποδοτικές συσκευές από την Euragora

Αν ήρθε η ώρα για αναβάθμιση, στην Euragora θα βρείτε ψυγεία, πλυντήρια ρούχων και κλιματιστικά σε ανταγωνιστικές τιμές, με συχνές προσφορές και εκπτώσεις.

Παραδίδουμε σε όλη την Ελλάδα μέσω courier ή μεταφορικής εταιρείας για τις μεγάλες συσκευές, με επιλογές πληρωμής όπως αντικαταβολή, PayPal και τραπεζική κατάθεση. Αν βρίσκεστε στη Θεσσαλονίκη, μπορείτε να δείτε τις συσκευές από κοντά στο κατάστημά μας, στη Λεωφόρο Κ. Καραμανλή 35.

Η άποψή μας για την εξοικονόμηση στο σπίτι

Βλέπουμε καθημερινά πελάτες που έχουν ήδη κάνει όλα τα «σωστά»: σβήνουν φώτα, πλένουν με γεμάτο κάδο, κλείνουν τον θερμοσίφωνα. Κι όμως ο λογαριασμός μένει ψηλός, γιατί στην κουζίνα δουλεύει ένα ψυγείο που έχει ξεπεράσει προ πολλού τα καλά του χρόνια.

Πιστεύουμε ότι η εξοικονόμηση έχει δύο σκέλη που πάνε μαζί. Το πρώτο είναι οι συνήθειες, που δεν κοστίζουν τίποτα και αξίζει να τις υιοθετήσει κάθε σπίτι. Το δεύτερο είναι ο εξοπλισμός, γιατί η συσκευή καθορίζει πόση ενέργεια θα χρειαστεί για την ίδια δουλειά, κάθε μέρα και για πολλά χρόνια.

Γι’ αυτό, όταν μας ρωτούν ποια συσκευή να αλλάξουν πρώτα, προτείνουμε να ξεκινήσουν από εκείνη που δουλεύει τις περισσότερες ώρες: συνήθως το ψυγείο και, για όσους ζουν σε ζεστές περιοχές, το κλιματιστικό. Στόχος μας είναι να κάνουμε αυτή την αναβάθμιση προσιτή, με ανταγωνιστικές τιμές, προσφορές και πρακτικές συμβουλές μέσα από το blog μας, ώστε να επιλέξετε το μοντέλο που ταιριάζει στο σπίτι σας.

Euragora

Συχνές ερωτήσεις

Πόσα μπορώ να εξοικονομήσω μόνο με αλλαγές συνηθειών;

Σύμφωνα με το ελληνικό εγχειρίδιο STEP-IN, απλές αλλαγές συμπεριφοράς μπορούν να μειώσουν την οικιακή κατανάλωση ενέργειας κατά 10% έως 15%. Για το ρεύμα, το ίδιο εγχειρίδιο αναφέρει 30 έως 90 ευρώ τον χρόνο. Το τελικό ποσό εξαρτάται από το μέγεθος του σπιτιού, τις συσκευές και τον τρόπο θέρμανσης.

Αξίζει να βγάζω τις συσκευές από την πρίζα;

Ναι, για συσκευές που μένουν σε αναμονή, όπως τηλεόραση, ηχεία, κονσόλες και φορτιστές, γιατί συνεχίζουν να καταναλώνουν ρεύμα ακόμη και όταν φαίνονται κλειστές. Ο πιο εύκολος τρόπος είναι ένα πολύπριζο με διακόπτη. Το ψυγείο και ο καταψύκτης μένουν πάντα στην πρίζα.

Σε ποια θερμοκρασία να ρυθμίσω τη θέρμανση τον χειμώνα;

Η ΔΕΠΑ προτείνει ανώτατη θερμοκρασία 19 έως 20°C και χαμήλωμα του θερμοστάτη κατά 2 έως 3°C, για εξοικονόμηση έως 15%. Αν στο σπίτι υπάρχουν βρέφη, ηλικιωμένοι ή άτομα με προβλήματα υγείας, συμβουλευτείτε τον γιατρό τους για τη θερμοκρασία που τους ταιριάζει.

Ποια συσκευή να αντικαταστήσω πρώτη;

Συνήθως εκείνη που δουλεύει τις περισσότερες ώρες και είναι η πιο παλιά, που στα περισσότερα σπίτια είναι το ψυγείο. Ακολουθούν το κλιματιστικό και το πλυντήριο ρούχων, ανάλογα με το πόσο συχνά τα χρησιμοποιείτε. Συγκρίνετε πάντα την ετήσια κατανάλωση σε kWh που αναγράφει η ενεργειακή ετικέτα.

Πηγές

• Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας: Εξοικονόμηση και ενεργειακή αποδοτικότητα
• Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας: 23 τρόποι εξοικονόμησης ενέργειας
• Εγχειρίδιο STEP-IN: Συμβουλές εξοικονόμησης ενέργειας
• ΡΑΕ: ElectricityCostCalculator.gr για το κόστος των οικιακών συσκευών
• ΔΕΠΑ: Smart Energy Tips
• Εθνική Τράπεζα: Πώς να διαχειριστείτε καλύτερα την ενέργεια στο σπίτι
• Natural Resources Canada: Standby power

Προτεινόμενα

• Χαμηλού κόστους πρακτικές για οικονομική κατανάλωση ενέργειας στο σπίτι
• Τι είναι ενεργειακή απόδοση και πώς επηρεάζει το σπίτι σας
• Τι είναι smart εξοικονόμηση και πώς βοηθά το σπίτι σας