Τι είναι η αυτόματη απόψυξη στο ψυγείο και πώς λειτουργεί

Αυτόματη απόψυξη λέγεται η λειτουργία με την οποία το ψυγείο λιώνει μόνο του τον λεπτό πάγο που σχηματίζεται στο πίσω τοίχωμα. Δεν χρειάζεται να το αδειάσετε, να το σβήσετε ή να περιμένετε με πετσέτες στο πάτωμα. Μια μικρή αντίσταση ή απλώς ο χρόνος που ο συμπιεστής μένει σβηστός ζεσταίνει ελαφρά το ψυκτικό στοιχείο. Ο πάγος γίνεται νερό, και το νερό φεύγει από ένα αυλάκι προς ένα δοχείο πάνω στον συμπιεστή, όπου εξατμίζεται. Ακούγεται απλό, όμως η αυτόματη απόψυξη δεν είναι το ίδιο με το No Frost. Η διαφορά αυτή επηρεάζει τη συντήρηση, την κατανάλωση και την τιμή του ψυγείου που θα αγοράσετε. Παρακάτω θα δείτε τι ακριβώς κάνει, πού σταματά και πώς να διαλέξετε σωστά.

Συνοπτικά

• Η αυτόματη απόψυξη λιώνει τον πάγο αφού σχηματιστεί, συνήθως στον χώρο συντήρησης, και αποχετεύει το νερό χωρίς δική σας παρέμβαση.
• Το No Frost είναι άλλη τεχνολογία: με ανεμιστήρα και ξηρό αέρα εμποδίζει να δημιουργηθεί πάγος εξαρχής, και στην κατάψυξη.
• Πολλοί οικονομικοί ψυγειοκαταψύκτες έχουν αυτόματη απόψυξη στη συντήρηση αλλά χρειάζονται χειροκίνητο ξεπάγωμα στην κατάψυξη.
• Ακόμη και με αυτόματη απόψυξη, η οπή αποστράγγισης θέλει καθάρισμα, αλλιώς μαζεύονται νερά στο κάτω μέρος.
• Η καλύτερη επιλογή εξαρτάται από το πόσο χρησιμοποιείτε την κατάψυξη, τον προϋπολογισμό σας και τον χρόνο που θέλετε να αφιερώνετε στη συντήρηση.

Πίνακας περιεχομένων

• Γιατί πιάνει πάγο ένα ψυγείο
• Πώς λειτουργεί η αυτόματη απόψυξη βήμα βήμα
• Αυτόματη απόψυξη, No Frost και χειροκίνητη απόψυξη: οι διαφορές
• Τι κερδίζετε και τι όχι με την αυτόματη απόψυξη
• Κατανάλωση ρεύματος: τι επηρεάζει τον λογαριασμό
• Η συντήρηση που χρειάζεται ακόμη
• Σημάδια ότι η αυτόματη απόψυξη δεν δουλεύει σωστά
• Ποιο σύστημα ταιριάζει σε εσάς
• Η δική μας ματιά
• Βρείτε το ψυγείο που σας ταιριάζει
• Συχνές ερωτήσεις
• Πηγές

Γιατί πιάνει πάγο ένα ψυγείο

Κάθε φορά που ανοίγετε την πόρτα, μπαίνει ζεστός αέρας της κουζίνας μαζί με την υγρασία του. Υγρασία έχουν επίσης τα φρέσκα λαχανικά, τα ανοιχτά δοχεία και τα φαγητά που μπαίνουν ακόμη χλιαρά. Όπως εξηγεί το γλωσσάριο της Stiftung Warentest για τους καταψύκτες, η υγρασία που μπαίνει με το άνοιγμα της πόρτας συμπυκνώνεται στα πιο κρύα σημεία της συσκευής. Σε ένα κλασικό ψυγείο, το πιο κρύο σημείο είναι το πίσω τοίχωμα. Εκεί βρίσκεται κρυμμένος ο εξατμιστής, δηλαδή το στοιχείο που «τραβά» τη θερμότητα από το εσωτερικό.

Εκεί λοιπόν η υγρασία γίνεται πρώτα σταγόνες και, όταν η θερμοκρασία πέσει κάτω από το μηδέν, πάχνη και πάγος. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο αισθητικό. Ο πάγος λειτουργεί σαν μονωτικό στρώμα ανάμεσα στον εξατμιστή και τον αέρα του ψυγείου. Σύμφωνα με την ενεργειακή εταιρεία Vattenfall, η πάχνη στο πίσω τοίχωμα δρα σαν θερμομόνωση, οπότε η συσκευή χρειάζεται περισσότερο ρεύμα για να δώσει την ίδια ψύξη. Με απλά λόγια, ένα ψυγείο γεμάτο πάγο δουλεύει περισσότερο, καταναλώνει περισσότερο και χωράει λιγότερα.

Πώς λειτουργεί η αυτόματη απόψυξη βήμα βήμα

Η αυτόματη απόψυξη δεν εμποδίζει τον σχηματισμό πάγου. Τον αφήνει να δημιουργηθεί σε πολύ λεπτή στρώση και τον λιώνει τακτικά, πριν γίνει πρόβλημα. Ο κύκλος σε ένα τυπικό ψυγείο συντήρησης είναι ο εξής:

1. Ψύξη. Ο συμπιεστής λειτουργεί και ο εξατμιστής στο πίσω τοίχωμα κρυώνει πολύ, συχνά κάτω από το μηδέν. Η υγρασία του αέρα κάθεται πάνω του ως λεπτή πάχνη.
2. Παύση. Όταν το εσωτερικό φτάσει τη θερμοκρασία που ορίσατε, ο θερμοστάτης σταματά τον συμπιεστή.
3. Λιώσιμο. Στη διάρκεια της παύσης, το τοίχωμα ζεσταίνεται λίγο πάνω από το μηδέν. Σε κάποια μοντέλα αυτό γίνεται φυσικά, με τον αέρα του θαλάμου. Σε άλλα βοηθά μια μικρή ηλεκτρική αντίσταση με χρονοδιακόπτη και θερμικό περιοριστή, ώστε η θέρμανση να είναι σύντομη και ελεγχόμενη.
4. Αποστράγγιση. Οι σταγόνες κυλούν στο τοίχωμα και μαζεύονται σε ένα κανάλι που καταλήγει σε μια μικρή οπή, συνήθως πάνω από το συρτάρι των λαχανικών.
5. Εξάτμιση. Ένα σωληνάκι οδηγεί το νερό έξω από τον θάλαμο, σε ένα πλαστικό δοχείο πάνω στον συμπιεστή, στο πίσω μέρος. Η θερμότητα του συμπιεστή εξατμίζει το νερό και εσείς δεν βλέπετε τίποτα.

Γι’ αυτό σε ένα ψυγείο με αυτόματη απόψυξη είναι φυσιολογικό να βλέπετε σταγόνες ή λεπτή πάχνη στο πίσω τοίχωμα. Δεν πρόκειται για βλάβη, αλλά για το σύστημα που κάνει τη δουλειά του. Ανησυχητικό είναι μόνο όταν ο πάγος παχαίνει ή όταν το νερό λιμνάζει, όπως θα δούμε παρακάτω.

Αυτόματη απόψυξη, No Frost και χειροκίνητη απόψυξη: οι διαφορές

Η μεγαλύτερη σύγχυση στην αγορά είναι ότι οι δύο όροι χρησιμοποιούνται σαν να είναι ίδιοι. Δεν είναι. Η αυτόματη απόψυξη αντιμετωπίζει τον πάγο αφού σχηματιστεί, ενώ το No Frost δεν τον αφήνει να σχηματιστεί. Στα ψυγεία No Frost, ο εξατμιστής είναι κρυμμένος σε ξεχωριστό χώρο και ένας ανεμιστήρας κυκλοφορεί τον κρύο, ξηρό αέρα σε όλο το εσωτερικό. Η υγρασία παγώνει πάνω στον κρυφό εξατμιστή, όχι στα τρόφιμα και στα τοιχώματα, και εκεί λιώνει περιοδικά από μια αντίσταση.

Ο συνδυασμός που θα βρείτε στα περισσότερα οικονομικά μοντέλα

Ένα συχνό σενάριο: ένας ψυγειοκαταψύκτης γράφει «αυτόματη απόψυξη» στα χαρακτηριστικά και ο αγοραστής θεωρεί ότι δεν θα ξαναδεί πάγο. Μετά από λίγους μήνες, η κατάψυξη έχει γεμίσει πάγο στα συρτάρια. Ο λόγος είναι ότι σε πολλά στατικά μοντέλα η αυτόματη απόψυξη αφορά μόνο τη συντήρηση. Η κατάψυξη λειτουργεί μόνιμα κάτω από το μηδέν, άρα ο πάγος δεν μπορεί να λιώσει μόνος του και χρειάζεται χειροκίνητο ξεπάγωμα.

Γι’ αυτό, πριν αγοράσετε, ελέγξτε στο φυλλάδιο του κατασκευαστή τι ισχύει χωριστά για τη συντήρηση και χωριστά για την κατάψυξη. Αν η κατάψυξη αναφέρεται ως No Frost, δεν θα χρειαστεί να την ξεπαγώνετε. Αν όχι, λογαριάστε ότι θα την ξεπαγώνετε εσείς. Υπάρχουν και ενδιάμεσα μοντέλα με τεχνολογίες που απλώς περιορίζουν τον πάγο, με διάφορες εμπορικές ονομασίες. Γι’ αυτό η διατύπωση στις προδιαγραφές μετράει περισσότερο από τη διαφήμιση.

Τι κερδίζετε και τι όχι με την αυτόματη απόψυξη

Τα πλεονεκτήματα:

• Λιγότερη δουλειά. Η συντήρηση δεν χρειάζεται ποτέ το κουραστικό ξεπάγωμα με άδειασμα, κατσαρόλες με ζεστό νερό και πετσέτες.
• Σταθερή απόδοση. Επειδή ο πάγος δεν παχαίνει, το ψυκτικό στοιχείο δεν «μονώνεται» και ο συμπιεστής δεν δουλεύει άσκοπα.
• Ήπια υγρασία. Η στατική ψύξη κρατά πιο υγρό αέρα από τα ψυγεία με ανεμιστήρα. Τα φυλλώδη λαχανικά και τα φρούτα δεν ξεραίνονται τόσο γρήγορα, αρκεί να μπαίνουν στο συρτάρι τους.
• Χαμηλότερη τιμή αγοράς. Η κατασκευή είναι απλούστερη, χωρίς ανεμιστήρα και ηλεκτρονικό έλεγχο ροής αέρα, και αυτό συνήθως φαίνεται στην τιμή.
• Λιγότερα εξαρτήματα. Λιγότερα κινούμενα μέρη σημαίνει και λιγότερα σημεία που μπορούν να χαλάσουν.

Οι περιορισμοί:

• Η κατάψυξη, στα περισσότερα τέτοια μοντέλα, χρειάζεται ακόμη χειροκίνητη απόψυξη.
• Η θερμοκρασία δεν είναι ίδια σε όλα τα ράφια: το κάτω μέρος είναι συνήθως πιο κρύο από το πάνω.
• Μετά από συχνό άνοιγμα της πόρτας, το ψυγείο χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να επανέλθει.
• Αν βουλώσει η οπή αποστράγγισης, το νερό μένει μέσα στο ψυγείο.

Κατανάλωση ρεύματος: τι επηρεάζει τον λογαριασμό

Το ψυγείο είναι η μόνη συσκευή του σπιτιού που δουλεύει 24 ώρες την ημέρα, 365 ημέρες τον χρόνο. Σύμφωνα με το ενημερωτικό σημείωμα του Ινστιτούτου Οικολογίας Öko-Institut, οι συσκευές ψύξης και κατάψυξης ευθύνονται για περίπου 10 έως 20% της συνολικής κατανάλωσης ρεύματος ενός νοικοκυριού. Άρα κάθε επιλογή που τις κάνει πιο αποδοτικές φαίνεται στον λογαριασμό.

Η αυτόματη απόψυξη βοηθά έμμεσα: κρατά το ψυκτικό στοιχείο καθαρό από πάγο, άρα ο συμπιεστής δεν ζορίζεται. Το No Frost, από την άλλη, έχει ανεμιστήρα που λειτουργεί όσο ψύχει και αντίσταση που λιώνει τακτικά τον πάγο στον κρυφό εξατμιστή, οπότε έχει μια πρόσθετη κατανάλωση. Στα σύγχρονα μοντέλα η διαφορά αυτή έχει μικρύνει, γιατί η συνολική απόδοση των συσκευών έχει βελτιωθεί. Γι’ αυτό η σωστή σύγκριση δεν γίνεται με βάση την τεχνολογία απόψυξης, αλλά με βάση την ετήσια κατανάλωση σε kWh που γράφει η ενεργειακή ετικέτα κάθε μοντέλου. Στον οδηγό μας για την επιλογή ψυγείου εξηγούμε πώς να διαβάζετε την ετικέτα και ποια νούμερα να συγκρίνετε.

Εξίσου σημαντική είναι η χρήση. Η γερμανική ένωση HEA επισημαίνει ότι η κατανάλωση των ψυγείων εξαρτάται, πέρα από την κατασκευή τους, σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο που τα χρησιμοποιεί ο καταναλωτής. Στην πράξη αυτό σημαίνει:

• Μην αφήνετε την πόρτα ανοιχτή όσο σκέφτεστε τι θα μαγειρέψετε. Κάθε λεπτό με την πόρτα ανοιχτή φέρνει υγρασία, την οποία το σύστημα πρέπει μετά να διαχειριστεί.
• Αφήστε τα φαγητά να κρυώσουν πριν τα βάλετε στο ψυγείο και κλείνετε τα δοχεία με καπάκι ή μεμβράνη.
• Ελέγχετε τα λάστιχα της πόρτας. Κλείστε ένα χαρτί στην πόρτα: αν βγαίνει χωρίς αντίσταση, το λάστιχο δεν στεγανοποιεί καλά.
• Αφήστε χώρο αερισμού πίσω και γύρω από τη συσκευή, ιδίως το καλοκαίρι, όταν η κουζίνα ζεσταίνεται πολύ.
• Ρυθμίστε τη συντήρηση γύρω στους 4 έως 5 °C και την κατάψυξη στους -18 °C. Πιο χαμηλές τιμές απλώς ανεβάζουν την κατανάλωση.

Η συντήρηση που χρειάζεται ακόμη

«Αυτόματη» δεν σημαίνει «χωρίς φροντίδα». Υπάρχουν τρία σημεία που αξίζει να ελέγχετε, και κανένα δεν παίρνει πάνω από λίγα λεπτά.

Η οπή αποστράγγισης

Είναι το πιο συχνό πρόβλημα. Ψίχουλα, κομματάκια από φύλλα λαχανικών ή λίπος μπορεί να φράξουν το κανάλι, και τότε το νερό από την απόψυξη δεν φεύγει. Αν έχει δημιουργηθεί πάγος, μπορεί να φράξει κι αυτός τη διαδρομή του νερού, όπως σημειώνει και ο οδηγός του Douleutaras για την απόψυξη. Κάθε δύο με τρεις μήνες, ή όποτε καθαρίζετε το ψυγείο, ρίξτε λίγο χλιαρό νερό στο κανάλι. Περάστε το προσεκτικά με το ειδικό πλαστικό καθαριστικό που συνοδεύει πολλά ψυγεία ή με μια μπατονέτα. Μη χρησιμοποιείτε αιχμηρά μεταλλικά αντικείμενα, γιατί μπορεί να τρυπήσουν το τοίχωμα ή τον σωλήνα.

Το πίσω τοίχωμα

Μην ακουμπάτε τρόφιμα ή δοχεία πάνω στο πίσω τοίχωμα. Παγώνουν εκεί, εμποδίζουν το νερό να κυλήσει προς το κανάλι και συχνά δημιουργούν τοπικό πάγο. Αφήστε ένα κενό λίγων εκατοστών.

Το δοχείο εξάτμισης

Βρίσκεται στο πίσω μέρος, πάνω στον συμπιεστή. Μία φορά τον χρόνο, με τη συσκευή αποσυνδεδεμένη από το ρεύμα, ρίξτε μια ματιά για σκόνη ή άσχημες μυρωδιές. Αν δεν είστε σίγουροι πώς να φτάσετε εκεί χωρίς να μετακινήσετε επικίνδυνα τη συσκευή, ζητήστε τη βοήθεια τεχνικού.

Σημάδια ότι η αυτόματη απόψυξη δεν δουλεύει σωστά

Ένα ψυγείο με αυτόματη απόψυξη σας ειδοποιεί αρκετά καθαρά όταν κάτι δεν πάει καλά:

Αν ο πάγος επανέρχεται γρήγορα παρά τον καθαρισμό και τις σωστές ρυθμίσεις, μην ξύνετε το τοίχωμα με μαχαίρι ή σπάτουλα. Πίσω του περνούν σωληνώσεις ψυκτικού υγρού και μια τρύπα σημαίνει συνήθως ακριβή επισκευή. Σε αυτή την περίπτωση καλέστε εξουσιοδοτημένο τεχνικό της μάρκας, ιδίως αν η συσκευή είναι ακόμη στην εγγύηση.

Ποιο σύστημα ταιριάζει σε εσάς

Δεν υπάρχει μία σωστή απάντηση για όλους. Τα κριτήρια που κάνουν πραγματικά τη διαφορά:

• Πόσο χρησιμοποιείτε την κατάψυξη. Αν αγοράζετε σε ποσότητες ή καταψύχετε κρέας, ψωμί και φαγητά από το χωριό, ένας καταψύκτης χωρίς πάγο σας γλιτώνει πολλή δουλειά. Εδώ το No Frost έχει σαφές προβάδισμα.
• Προϋπολογισμός. Για ένα δεύτερο ψυγείο, ένα εξοχικό ή ένα φοιτητικό σπίτι, ένα μοντέλο με αυτόματη απόψυξη στη συντήρηση είναι συνήθως πιο οικονομική και απόλυτα λογική λύση.
• Τρόπος ζωής. Σε σπίτια με παιδιά, όπου η πόρτα ανοίγει συνέχεια, ο ανεμιστήρας του No Frost επαναφέρει πιο γρήγορα τη θερμοκρασία.
• Τι αποθηκεύετε. Αν το ψυγείο σας είναι κυρίως γεμάτο φρέσκα λαχανικά, η πιο υγρή ατμόσφαιρα της στατικής ψύξης έχει ένα μικρό πλεονέκτημα. Στα No Frost τα κρατάτε στα ειδικά συρτάρια ή σε κλειστά δοχεία.
• Κατανάλωση. Συγκρίνετε την ετήσια κατανάλωση σε kWh από την ετικέτα και όχι μόνο την τεχνολογία.

Αν η απόφαση γέρνει προς το No Frost, στο άρθρο μας για το Full No Frost θα βρείτε τι αλλάζει όταν και οι δύο θάλαμοι λειτουργούν χωρίς πάγο.

Η δική μας ματιά

Στο κατάστημά μας στη Θεσσαλονίκη και στις παραγγελίες από όλη την Ελλάδα, βλέπουμε ότι η λέξη «αυτόματη» δημιουργεί συχνά λάθος προσδοκίες. Ο αγοραστής φαντάζεται ένα ψυγείο που δεν θα χρειαστεί ποτέ ξεπάγωμα, ενώ στην πράξη αυτό ισχύει μόνο για τη συντήρηση. Γι’ αυτό η πρώτη μας ερώτηση είναι πάντα πόσο χρησιμοποιείτε την κατάψυξη.

Η γνώμη μας είναι απλή. Για το κύριο ψυγείο μιας οικογένειας, το No Frost αξίζει την επιπλέον αρχική δαπάνη, γιατί γλιτώνει χρόνο κάθε χρόνο, για όσο ζει η συσκευή. Για δεύτερο ψυγείο, εξοχικό ή μικρό νοικοκυριό που καταψύχει λίγα πράγματα, ένα μοντέλο με αυτόματη απόψυξη στη συντήρηση είναι η πιο συμφέρουσα επιλογή. Αρκεί να γνωρίζετε από την αρχή ότι η κατάψυξη θα θέλει ξεπάγωμα. Και στις δύο περιπτώσεις, η ενεργειακή ετικέτα και ο σωστός τρόπος χρήσης θα επηρεάσουν τον λογαριασμό σας περισσότερο από οποιαδήποτε εμπορική ονομασία.

— Euragora

Βρείτε το ψυγείο που σας ταιριάζει

Στην κατηγορία Ψυγεία της Euragora θα βρείτε μοντέλα για κάθε ανάγκη και προϋπολογισμό, με συχνές προσφορές. Μπορείτε να πληρώσετε με αντικαταβολή, PayPal ή τραπεζική μεταφορά, και η αποστολή γίνεται σε όλη την Ελλάδα. Αν θέλετε ψυγειοκαταψύκτη χωρίς καθόλου ξεπάγωμα, δείτε για παράδειγμα τον Inventor PSC18155IN NoFrost σε inox ή, για μεγαλύτερες οικογένειες, τον Bosch KGN56XIER των 508 λίτρων. Αν προτιμάτε να δείτε τη συσκευή από κοντά, σας περιμένουμε στο κατάστημά μας στη Λεωφόρο Κ. Καραμανλή 35 στη Θεσσαλονίκη.

Συχνές ερωτήσεις

Η αυτόματη απόψυξη είναι το ίδιο με το No Frost;

Όχι. Η αυτόματη απόψυξη λιώνει τον πάγο αφού σχηματιστεί, συνήθως μόνο στη συντήρηση. Το No Frost εμποδίζει τον σχηματισμό πάγου με ανεμιστήρα και ξηρό αέρα, και στη συντήρηση και στην κατάψυξη.

Είναι φυσιολογικό να έχει σταγόνες ή πάχνη το πίσω τοίχωμα;

Ναι. Σε ψυγείο με αυτόματη απόψυξη, η λεπτή πάχνη και οι σταγόνες είναι μέρος του κύκλου λειτουργίας. Πρόβλημα υπάρχει μόνο όταν ο πάγος παχαίνει σταθερά ή όταν μαζεύεται νερό στον πάτο του θαλάμου.

Χρειάζεται να ξεπαγώνω την κατάψυξη αν το ψυγείο έχει αυτόματη απόψυξη;

Στα περισσότερα στατικά μοντέλα ναι, γιατί η αυτόματη απόψυξη αφορά μόνο τη συντήρηση. Ελέγξτε τις προδιαγραφές: αν η κατάψυξη αναφέρεται ως No Frost, δεν θα χρειαστεί.

Γιατί μαζεύεται νερό κάτω από το συρτάρι των λαχανικών;

Συνήθως έχει βουλώσει η οπή αποστράγγισης στο πίσω τοίχωμα. Καθαρίστε την με λίγο χλιαρό νερό και ένα μαλακό εργαλείο. Αν το νερό συνεχίζει να μαζεύεται, απευθυνθείτε σε τεχνικό.

Καταναλώνει περισσότερο ρεύμα ένα ψυγείο No Frost;

Έχει μια πρόσθετη κατανάλωση από τον ανεμιστήρα και την αντίσταση απόψυξης, όμως στα σύγχρονα μοντέλα η διαφορά έχει μικρύνει. Η ασφαλέστερη σύγκριση γίνεται με την ετήσια κατανάλωση σε kWh που αναγράφει η ενεργειακή ετικέτα.

Πηγές

• Stiftung Warentest: Γλωσσάριο όρων για καταψύκτες
• Vattenfall: Απόψυξη ψυγείου, συμβουλές
• Öko-Institut: Ενημερωτικό σημείωμα για ψυγεία και καταψύκτες
• HEA: Τιμές λειτουργίας και ενεργειακή σήμανση ψυγείων
• Douleutaras: Απόψυξη ψυγείου No Frost

Προτεινόμενα

• Πώς να συντηρήσετε ψυγείο: 7 βήματα για άριστες συνθήκες